Geschiedenis van de olijfboom in Palestina
Olijfbomen hebben zich vanuit Palestina in het Middellandse Zeegebied verspreid. Dat gebeurde circa 6000 jaar geleden. Zij werden al gecultiveerd voordat het schrift was ontwikkeld.
De olijfboom is een eenvoudige boom. Ook op dorre aarde geeft hij delicate vruchten af. Hij kan meer dan duizend jaar oud worden. Van sommige olijfbomen op de Olijfberg in Jeruzalem wordt wel gezegd dat ze 2000 jaar oud zijn.
In de loop van de tijd is de olijfboom een symbool geworden van vrede, wijsheid en welvaart. Voor de Palestijnen is daar een specifieke betekenis bijgekomen. Sinds de Israëlische bezetting in 1967 zijn olijfbomen vooral het symbool geworden voor de verbondenheid met hun land. Palestijnse vluchtelingen in de diaspora dragen vaak sieraden die de vorm hebben van een olijfboom.
De vrucht van de olijfboom
Het bijzondere van de olijfboom is dat hij vruchten schenkt in een onvruchtbare omgeving. De eerste vruchten kunnen na 4 jaar worden verwacht. Tussen de 12 en 15 jaar geeft een olijfboom de meeste vruchten. Olijven zijn eerst groen en krijgen geleidelijk een donkere kleur, tot ze rijp zijn.
In bezet Palestina is circa 1000 km² beplant met olijfbomen. De gemiddelde olijfboom produceert 9 kg olijven per jaar, waaruit 2 liter olijfolie kan worden gewonnen. Deze olie heeft in Palestina veel functies: hij dient als voedsel, bestanddeel van het heilige sacrament, brandstof of ingrediënt voor medicijnen.
Voor de Palestijnse landbouwsector is de olijfboom van grote betekenis. De olijvenoogst draagt voor 15 tot 20% bij aan de totale agrarische opbrengst. Olijfolie is het op één na belangrijkste exportproduct in Palestina. Veel Palestijnse gezinnen zijn dan ook sterk afhankelijk van hun olijfbomen. Voor mij informatie, bekijk onze fact sheet.
Gedicht
De Palestijnse dichter Tawfik Al-Zayad, tevens voormalig burgemeester van de plaats Nazareth, heeft een ontroerend gedicht geschreven over de olijfboom, dat veel verwijzing bevat naar de rechteloosheid waar de Palestijnsen sinds tientallen jaren aan bloot staan.
In de bast van de olijfboom op mijn binnenplaats
“Omdat ik elke dag gearresteerd kan worden
en mijn huis bezocht kan worden door de politie
om het te onderzoeken en te ‘reinigen’
omdat ik geen papier kan kopen,
zal ik alles wat ik meemaakt
en al mijn geheimen
kerven in de bast van de olijfboom op mijn binnenplaats.
Mijn verhaal zal ik kerven en de hoofdstukken
van mijn tragedie
en mijn zuchten
om mijn akker en om de graven van mijn doden.
Al het bittere dat ik heb moeten slikken
maar dat tienvoudig vergolden zal worden
door het zoete dat nog komt,
zal ik daarin kerven.
Ik zal het nummer erin kerven
van elk perceel land dat van ons geroofd is.
En de ligging van mijn dorp, de grenzen ervan.
En de huizen die opgeblazen zijn.
En mijn bonen die ontworteld zijn
en elke veldbloem die vertrapt is.
En de namen van hen die mijn zenuwen
steeds weer tot het uiterste wisten te spannen,
mijn ademtochten
en de namen van mijn gevangenissen
en wat voor boeien om mijn polsen klemden
en de dossiers van mijn cipiers
en elk scheldwoord dat over mijn hoofd werd uitgestort.
En ik zal kerven: Kafr Qasim, ik ben je niet vergeten.
En ik zal kerven: Deir Yassin, jij leeft nog altijd
in mijn herinnering.
En ik zal kerven: wij hebben nu de climax
van het drama bereikt.
En ik zal kerven
wat de zon mij vertelt
wat de maan mij toefluistert
wat de doden mij toevertrouwen
bij de bron, waarvan de geliefden vertrokken zijn.
Opdat ik mij herinner alle hoofdstukken
van mijn tragedie,
alle fasen van de rampspoed
gekerfd in de bast van de olijfboom
op de binnenplaats van mijn huis.”